Ο ρόλος των ετήσιων καλλιεργειών στο Έργο

Το Έργο «Γεωργία με Ευφυΐα» – Ψηφιακός Μετασχηματισμός του Γεωργικού Τομέα, το οποίο υλοποιείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ολοκληρώνεται το Μάιο έχοντας εξασφαλίσει τον κατάλληλο σχεδιασμό, προμήθεια, εγκατάσταση και διαμόρφωση υλικοτεχνικής υποδομής στο σύνολο των καλλιεργήσιμων εκτάσεων της χώρας. Μέρος της υποδομής αυτής αποτελούν τα Πειραματικά Αγροτεμάχια (50 συνολικά σε όλη την Ελλάδα) σε 21 διαφορετικές καλλιέργειες. Στόχος του Έργου είναι η συλλογή δεδομένων από σημεία γεωργικών εκμεταλλεύσεων σε όλη την Ελλάδα, ενώ η επεξεργασία τους θα γίνεται από υποσυστήματα, με τρόπο που να προωθείται η έξυπνη πληροφόρηση σε επίπεδο αγροτεμαχίου, με στόχο τη χάραξη εθνικής αγροτικής πολιτικής. Ανάδοχοι του Έργου είναι η εταιρεία NEUROPUBLIC, ο Όμιλος ΟΤΕ και η διαφημιστική ΣΚΑΡΜΟΥΤΣΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ο ρόλος των ετήσιων καλλιεργειών στο Έργο

Μέσα από πειράματα πεδίου αλλά και από την εγκατάσταση μίας υλικοτεχνικής υποδομής σε εθνικό επίπεδο, το Έργο έχει ήδη ξεκινήσει να συγκεντρώνει εξειδικευμένα στοιχεία για την ενίσχυση των ετήσιων καλλιεργειών όπως το βαμβάκι, ο ηλίανθος, το τριφύλλι/μηδική, το κρεμμύδι, η τομάτα και το καρπούζι, οι οποίες αποτελούν το 24% των Πειραματικών Αγροτεμαχίων.

Γιατί παρουσιάζουν ενδιαφέρον για το Έργο;

Σύμφωνα με τη τελευταία δημοσιευμένη έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ του 2022, τα στοιχεία παραγωγής για τις ετήσιες καλλιέργειες είναι τα εξής:

Γεωργικό προϊόν20212021 (%)20222022 (%)Μεταβολή (%) 2022/2021
Βαμβάκι847.405.1%8134.7%-4.1
Ηλίανθος206.301.2%219.61.3%6.4
Καρπούζια346.802.1%266.61.5%-23.1
Κρεμμύδια90.800.5%86.50.5%-4.8
Μηδική1901.7011.4%1872.610.7%-1.5
Τομάτες659.804.0%629.83.6%-4.5
Πίνακας 1: Παραγωγή σε χιλιάδες τόνους

Όσον αφορά την καλλιεργούμενη έκταση, το 2022 οι ετήσιες καλλιέργειες καταλάμβαναν τις παρακάτω εκτάσεις:

Κατηγορία καλλιέργειας20212021 (%)20222022 (%)Μεταβολή (%) 2022/2021
Βαμβάκι2628.29.7%2540.79.3%-3.3
Ηλίανθος810.33.0%844.23.1%4.2
Μηδική16916.3%1631.66.0%-3.5
Πεπονοειδή110.80.4%87.90.3%-20.7
Κηπευτικές εκτάσεις517.81.9%487.11.8%-5.9
Πίνακας 2: Έκταση σε χιλιάδες στρέμματα

Ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν & τι ανάγκες έχουν;

Στόχος των πειραματικών αγροτεμαχίων είναι η προσαρμογή αλγοριθμικών μοντέλων ευφυούς άρδευσης, θρέψης και φυτοπροστασίας στις ιδιαιτερότητες κάθε συνδυασμού καλλιέργειας – περιοχής μέσα από τη συλλογή και την επεξεργασία δεδομένων από το κάθε αγροτεμάχιο ξεχωριστά. Τα μοντέλα αποτελούν μια προσομοίωση της κατάστασης και του μικροκλίματος που επικρατεί στα αγροτεμάχια αυτά και κατά συνέπεια η χρήση τους επιτυγχάνει τη βελτιστοποίηση των εισροών (νερό, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα) και την αποφυγή υπερβολικής ή ελλιπούς χρήσης των παραπάνω πόρων.

Οι ετήσιες καθαρές υδατικές ανάγκες των καλλιεργειών, εκτιμώνται ως εξής:

Περιφέρεια ΠειραματικούΚαλλιέργειαΚαθαρές υδατικές ανάγκες (mm)
ΠελοπόννησοςΤοματιά633.0
Στερεά ΕλλάδαΒαμβάκι464.0
Στερεά ΕλλάδαΜηδική638.0
Στερεά ΕλλάδαΚρεμμύδι451.0
Δυτική ΕλλάδαΜηδική684.0
Δυτική ΕλλάδαΚαρπούζι457.2
ΘεσσαλίαΒαμβάκι391.8
ΉπειροςΜηδική681.6
Δυτική ΜακεδονίαΜηδική601.0
Κεντρική ΜακεδονίαΒαμβάκι406.0
Ανατολική ΜακεδονίαΒαμβάκι450.0
Ανατολική ΜακεδονίαΗλίανθος411.0

Οι ετήσιες καλλιέργειες πλήττονται επίσης σημαντικά από διάφορους εχθρούς και ασθένειες. Κυριότεροι εχθροί τους είναι οι παρακάτω:

ΚαλλιέργειαΕχθροίΑσθένειες
ΤοματιάΤούταΑλτερναρίωση
ΒαμβάκιΠράσινο σκουλήκιΑλτερναρίωση
ΜηδικήΠράσινο σκουλήκιΦουζαρίωση
ΚαρπούζιΘρίπαςΠερονόσπορος
ΗλίανθοςΠράσινο σκουλήκιΣκληρωτινίαση
ΚρεμμύδιΚρεμμυδοφάγοςΣκωρίαση

Πώς ευνοούνται από το Έργο οι ετήσιες καλλιέργειες;

Σημαντικά θα είναι τα οφέλη για τους παραγωγούς στα πειραματικά αγροτεμάχια από τις μετρήσεις από το πεδίο και από τη χρήση της υπηρεσίας των επιστημονικών αλγορίθμων όσων αφορά την άρδευση, τη φυτοπροστασία και τη θρέψη. Η χρήση του συστήματος θα δώσει σημαντική μείωση στο κόστος παραγωγής, με ποιοτικότερα προϊόντα και ταυτόχρονα αναμένεται να σημειωθεί αύξηση της παραγόμενης ποσότητας. Επιπρόσθετα, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα θα είναι μειωμένο λόγω των στοχευμένων επεμβάσεων από τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων – λιπασμάτων αλλά και την αποφυγή της σπατάλης του αρδευτικού νερού. Τέλος, οι αγρότες θα εκπαιδευτούν στη χρήση νέων τεχνολογιών, στην εφαρμογή βέλτιστων καλλιεργητικών μεθόδων, στην τήρηση των κανόνων και των υποχρεώσεων απέναντι στους καταναλωτές και τη νέα ΚΑΠ.

Ένα εμβληματικό έργο με πολλαπλά οφέλη

Οι γεωργικοί συνεταιρισμοί και τα μέλη τους θα κερδίσουν ιδιαίτερα οφέλη από το Έργο «Γεωργία με Ευφυΐα» και τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό του Γεωργικού Τομέα της χώρας. Οι Σταθμοί Συλλογής Δεδομένων που έχουν εγκατασταθεί σε όλη τη χώρα, παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες για τη βελτιστοποίηση της παραγωγής και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των γεωργικών δραστηριοτήτων. Συνολικά το Έργο προωθεί μια καινοτόμο προσέγγιση στη γεωργική διαχείριση, με επίκεντρο τη συλλογή και ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων, επιτρέπουν την ακριβή παρακολούθηση σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές αλλά και καλλιέργειες όπως οι ετήσιες, και βοηθούν τους παραγωγούς να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, λιπασμάτων και νερού. Ως αποτέλεσμα, το κόστος παραγωγής μειώνεται και η ποιότητα των προϊόντων βελτιώνεται.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν σχετικά με τη διαδικασία, τα οφέλη και τις δυνατότητες που παρέχει το εν λόγω Έργο, από την ιστοσελίδα https://digiagro.gr. Όσοι συμμετέχουν, έχοντας εγκαταστήσει Σταθμό Συλλογής Δεδομένων σε αγροτεμάχιό τους, θα έχουν εξατομικευμένη πρόσβαση στα δεδομένα του μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών.

Το Έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU